Bağdaştırma - Dil ve Anlatım Dersi 10. Sınıf


  • Bağdaştırma , birden çok anlamlı dil birliğinin yan yana gelerek yeni anlam ifade etmesine bağdaştırma denir. Bağdaştırma, bağlaşıklık ve bağdaşıklık ile sağlanır.

    Örnek: Çalı demetleri , kol saati , hüzünlü bulutlar , aşk üçgeni , kırık kalp , göz yaşı.

Bağdaştırma ikiye ayrılır;

  1. Alışılmış Bağdaştırma: Herkes tarafından kullanılan, yaygınlık kazanmış, yadırganmayan bağdaştırmalardır.

    Örnek: Ses çıkaran arabalar , kiraz çiçekleri , kolsuz gömlek , dilsiz insanlar.
  2. Alışılmamış Bağdaştırma: Herkes tarafından kullanılmayan, unsurları birbirleri ile örtüşmeyen yadırganan bağdaştırmalardır.

    Örnek: Dilsiz hayaller , ağlayan çiçekler , umutsuz kitaplar , inleyen nağmeler , gülen ağaçlar.
  • Bağlaşıklık , bir metindeki dil ögelerini (kelime veya kelime gurubu) dil bilgisi kurallarına uygun yan yana getirilmesine bağlaşıklık denir.


    Bağlaşıklıktan Kaynaklanan Anlatım Bozuklukları
  1. Özne Eksikliği: Sıralı cümlelerde öznenin eksik kullanılması anlatım bozukluğuna yol açar.

    Örnek: Adamın morali bozuldu , konuşmasını bitirdi. (Bu cümlede özne eksikliği vardır.)
                 Adamın morali bozuldu , adam konuşmasını bitirdi. (Bu cümle doğru bir cümledir.)

                Fabrika inşaatı bu ay bitecek , faaliyete geçecek. (Bu cümlede özne eksikliği vardır.)
                Fabrika inşaatı bu ay bitecek , fabrika faaliyete geçecek. (Bu cümlede ise altı çizili kelime ile özne eksikliğini yok ettik.)
  2. Nesne Eksikliği: Sıralı cümlelerde nesnenin kullanılmaması anlatım bozukluğuna yol açar.

    Örnek: Bugün vazo aldım , sehpanın üzerine koyacağım. (Bu cümlede nesne eksikliği vardır.)
                 Bugün vazo aldım , vazoyu sehpanın üzerine koyacağım. (Bu cümlede ise altı çizili kelimeyi eklediğimiz zaman nesne eksikliğini gidermiş olduk.)

                 Masanın üzerini topladı , sildi. (Bu cümlede de nesne eksikliği vardır.)
                 Masanın üzerini topladı , masayı sildi. (Bu cümlede de altı çizili kelime ile nesne eksikliğini giderdik.)
  3. Dolaylı Tümleç Eksikliği: Sıralı cümlelerde, dolaylı tümlecin kullanılmaması anlatım bozukluğuna yol açar.

    Örnek: Beni gördü , her şeyi anlattı. (Bu cümlede dolaylı tümleç eksikliği vardır.)
                 Beni gördü , bana her şeyi anlattı. (Bu cümlede ise altı çizili kelime ile dolaylı tümleç eksikliğini ortadan kaldırdık.)
  4. Yüklem Eksikliği: Sıralı cümlelerde yüklemin kullanılmaması anlatım bozukluğuna yol açar.

    Örnek: Onlar bize , biz onlara bakıyorduk. (Bu cümlede yüklem eksikliği vardır.)
                 Onlar bize bakıyordu , biz onlara bakıyorduk. (Bu cümlede ise altı çizili kelime ile yüklem eksikliğini giderdik.
  • Bağdaşıklık , bir metni oluşturan unsurlar arasındaki anlam bütünlüğüdür. Dilbilgisel bağlamda doğru görünen bir cümlede anlam ve mantık hataları bulunabilir. Bağdaşıklık, bu tür hataların oluşmasını engeller.
Google+'da Paylaş

Yazar Hakkında

Ben Servet Arslan. BilgiEksenim.Com blogunun kurucusu ve yazarıyım. Bildiğim ve öğrendiğim her şeyi sizlerle paylaşabilmek için elimden geleni yapıyorum... Öğren ve Öğret mantığı ile yazılarımı yazıyorum.
    Blog Yorumları
    Facebook Yorumları

0 Yorum:

Yorum Gönder

Konu ile ilgili özgürce yorumunuzu yapabilirsiniz fakat lütfen yazacağınız yorum konu ile alakalı, hakaret içermeyen ve düzgün bir Türkçe ile yazılmış olsun. Aksi takdirde yorumunuz "spam" olarak kabul edilecektir. İlginiz için teşekkür ederim.